กระทรวงแรงงานต้องการให้วิทยากร ผู้ฝึกอบรม นักแสดง และนักกีฬาชาวต่างชาติ เข้าร่วมกิจกรรมระยะสั้นในประเทศไทยได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องขอใบอนุญาตทำงาน ในการประชุมเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 คณะกรรมการนโยบายการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว (คบต.) เห็นชอบให้ผลักดันการออกประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อกำหนดให้กิจกรรมระยะสั้นบางประเภทของชาวต่างชาติที่เดินทางเข้ามา ไม่เข้าข่ายเป็น "การทำงาน" ตามกฎหมาย รายการกิจกรรมครอบคลุมการจัดหรือเข้าร่วมการประชุม การบรรยายและการสาธิต การอบรม การดูงาน การสัมมนา การแสดงศิลปวัฒนธรรม และการแข่งขันกีฬา ขณะนี้ยังเป็นเพียงข้อเสนอ ต้องเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาก่อน และกฎเกณฑ์ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลง
ตรวจทานล่าสุด: 11 พฤศจิกายน 2569 ตรวจสอบกับคำแถลงของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานหลังการประชุม คบต. และหน้าเว็บ สสปน. วันที่ 7 พฤศจิกายน 2557 ที่สรุปการประชุมเรื่องวีซ่าและใบอนุญาตทำงานของนักเดินทางกลุ่มไมซ์ โดยใช้รายงานข่าวภาษาไทยและภาษาอังกฤษประกอบ
สรุปสั้น ๆ
- เรื่องอะไร: ร่างประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีที่จะกำหนดกิจกรรมที่ไม่ถือเป็นการทำงาน สำหรับชาวต่างชาติที่เดินทางเข้ามาในประเทศไทย เป็นครั้งคราว เพื่อกิจกรรมเหล่านั้น
- กิจกรรมที่ระบุ: การจัดหรือเข้าร่วมการประชุม การบรรยาย การสาธิตในการประชุม การอบรม การดูงาน และการสัมมนา ตลอดจนการแสดงศิลปวัฒนธรรม การแข่งขันกีฬา และกิจกรรมอื่นตามที่คณะรัฐมนตรีกำหนด
- ผู้ตัดสินใจ: คบต. ซึ่งมีนายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เป็นประธาน ประชุมเมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 และรัฐมนตรีแถลงผลเมื่อวันที่ 6 และ 9 พฤศจิกายน
- สถานะ: คบต. เห็นชอบในหลักการแล้ว กรมการจัดหางานระบุว่าจะนำผลการประชุมเสนอคณะรัฐมนตรี ยังไม่มีการออกประกาศและยังไม่มีวันมีผลบังคับใช้
- ตอนนี้: กฎเกณฑ์เดิมยังใช้อยู่ หากคุณจะได้รับค่าตอบแทน ขึ้นแสดง หรือให้บริการในงานที่ประเทศไทย ควรตรวจสอบก่อนเดินทางว่าต้องขอใบอนุญาตทำงานหรือแจ้งการทำงานกรณีเร่งด่วนหรือไม่
รัฐมนตรีประกาศอะไร
หลังการประชุม นายจุลพันธ์ระบุว่า กระทรวงแรงงานต้องการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ และยกระดับประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางการจัดประชุมและกิจกรรมระดับนานาชาติ จึงเตรียมผลักดันการออกประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อกำหนดให้กิจกรรมบางประเภทไม่เข้าข่ายเป็นการทำงานตามกฎหมาย สำหรับชาวต่างชาติที่เดินทางเข้ามาเป็นครั้งคราวเพื่อจัดหรือเข้าร่วมการประชุม การบรรยาย การสาธิตในการประชุม การอบรม การดูงาน การสัมมนา ตลอดจนการแสดงศิลปวัฒนธรรม การแข่งขันกีฬา และกิจกรรมอื่นตามที่คณะรัฐมนตรีกำหนด โดยมีเป้าหมายเพื่ออำนวยความสะดวก สร้างแรงจูงใจดึงดูดการลงทุนและการท่องเที่ยว และสร้างรายได้ให้แก่ผู้ประกอบการไทย
นายสมาสภ์ ปัทมะสุคนธ์ อธิบดีกรมการจัดหางาน กล่าวว่า กรมการจัดหางานจะนำผลการประชุม คบต. เสนอคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบต่อไป
กฎที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน
กฎหมายไทยกำหนดความหมายของ "การทำงาน" ไว้ค่อนข้างกว้าง แม้กิจกรรมที่ไม่มีค่าตอบแทนหรือใช้เวลาสั้น ๆ ก็อาจถือเป็นการทำงานได้ ผู้จัดงานและผู้เชี่ยวชาญที่เดินทางมาจึงมักมีคำถามเรื่องนี้
หน้าเว็บของ สสปน. ลงวันที่ 7 พฤศจิกายน 2557 (2014) สรุปการประชุมร่วมกับกรมการจัดหางาน สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และกรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ นี่เป็นบันทึกการประชุมปี 2557 ไม่ใช่แนวทางราชการที่ใช้บังคับในปัจจุบัน และยังอ้างพระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2551 ซึ่งถูกแทนที่แล้ว หน้าดังกล่าวระบุในขณะนั้นว่า ชาวต่างชาติที่เดินทางเข้ามาเพื่อร่วมกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการค้าการลงทุนในฐานะผู้เข้าร่วมเท่านั้น ไม่เข้าข่ายเป็นการทำงาน ไม่ต้องยื่นขอใบอนุญาตทำงานและไม่ต้องแจ้งการทำงาน กิจกรรมที่ระบุไว้ ได้แก่
- การเข้าร่วมประชุม หารือ หรือสัมมนา
- การเข้าชมงานนิทรรศการหรืองานแสดงสินค้า
- การเยี่ยมชมธุรกิจหรือพบปะเจรจาธุรกิจ
- การเข้ารับฟังการบรรยายพิเศษและวิชาการ
- การเข้ารับฟังการบรรยายในการอบรมและสัมมนาทางด้านเทคนิค
- การซื้อสินค้าในงานแสดงสินค้า
บันทึกของ สสปน. ปี 2557 ชุดเดียวกันระบุว่า กรณีชาวต่างชาติที่เดินทางเข้ามา ในฐานะลูกจ้างของผู้จัดงาน เพื่อให้เกิดงานประชุมหรือสัมมนา ถือเป็นการทำงานและต้องขอใบอนุญาตทำงาน เว้นแต่งานอันจำเป็นและเร่งด่วนที่มีระยะเวลาไม่เกิน 15 วัน ซึ่งในขณะนั้นให้ยื่นแบบแจ้งการทำงาน (ตท.10) ก่อนเริ่มทำงานแทน เนื่องจากข้อแตกต่างนี้มาจากแนวทางปี 2557 ภายใต้กฎหมาย พ.ศ. 2551 ฉบับเดิม จึงอาจไม่สะท้อนกฎที่ใช้ในปัจจุบัน โปรดยืนยันหลักเกณฑ์ปัจจุบันกับกรมการจัดหางานก่อนเดินทาง
ในทางปฏิบัติ พื้นที่สีเทาในปัจจุบันคือ บทบาทเชิงรุก ในงาน เช่น ผู้บรรยายหลัก ผู้ฝึกอบรมที่จัดเวิร์กช็อป นักแสดงบนเวที หรือนักกีฬาที่แข่งขันชิงเงินรางวัล ข้อเสนอนี้ระบุถึงบทบาทเหล่านี้โดยตรง ได้แก่ การบรรยาย การสาธิต การอบรม การแสดง และการแข่งขันกีฬา
อะไรจะเปลี่ยน และอะไรไม่เปลี่ยน
หากมีการออกประกาศตามที่ระบุ ชาวต่างชาติที่เดินทางเข้ามาเป็นครั้งคราวเพื่อบรรยาย ฝึกอบรม สาธิต แสดง หรือแข่งขันในงานต่าง ๆ จะทำกิจกรรมนั้นได้โดยไม่ต้องขอใบอนุญาตทำงาน แต่จนกว่าจะมีการเผยแพร่ตัวบทประกาศ ยังมีหลายประเด็นที่ไม่ชัดเจน ได้แก่
- จะมีการจำกัดระยะเวลาพำนักหรือจำนวนครั้งของกิจกรรมหรือไม่
- ครอบคลุมการขึ้นแสดงหรือบรรยายที่ได้รับค่าตอบแทนด้วยหรือไม่ หรือเฉพาะกรณีไม่มีค่าตอบแทน
- ผู้จัดงานต้องลงทะเบียนงานหรือผู้เข้าร่วมล่วงหน้าหรือไม่
- "กิจกรรมอื่นตามที่คณะรัฐมนตรีกำหนด" จะรวมถึงอะไรบ้าง
บางเรื่องแทบไม่น่าจะเปลี่ยนแปลง:
- วีซ่าเป็นอีกเรื่องหนึ่ง การยกเว้นใบอนุญาตทำงานไม่ใช่วีซ่า ผู้เดินทางยังต้องเข้าประเทศด้วยวีซ่าหรือสิทธิยกเว้นการตรวจลงตราที่ตรงกับวัตถุประสงค์ของการเดินทาง โปรดสอบถามสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยที่ดูแลการเดินทางของคุณ
- งานประจำทั่วไปไม่ได้รับผลกระทบ การเป็นลูกจ้างของบริษัทในประเทศไทยยังต้องมีวีซ่าที่ถูกประเภทและใบอนุญาตทำงาน
- กติกาการทำงานทางไกลยังเหมือนเดิม ข้อเสนอนี้เกี่ยวกับการเดินทางเข้ามาระยะสั้นเพื่อร่วมงาน ไม่ใช่การทำงานในประเทศไทยระยะยาว
การทำงานโดยไม่ได้รับอนุญาตเป็นเรื่องร้ายแรง รายงานเกี่ยวกับกฎหมายปัจจุบันระบุว่า คนต่างด้าวอาจถูกปรับตั้งแต่ 5,000 ถึง 50,000 บาท และอาจถูกส่งกลับออกนอกราชอาณาจักร ส่วนนายจ้างอาจถูกปรับ 10,000 ถึง 100,000 บาทต่อคนต่างด้าวหนึ่งคน
มติอื่นจากการประชุมครั้งเดียวกัน
คบต. ยังเห็นชอบในหลักการต่อมาตรการที่เกี่ยวข้องกับแรงงานข้ามชาติและนายจ้างเป็นหลัก ได้แก่
- ขยายเวลาทำงานให้แรงงานกว่า 2.3 ล้านคนที่ใบอนุญาตจะสิ้นสุดวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2570 และ 31 มีนาคม 2570 ให้ทำงานต่อได้ถึงวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2572
- ผ่อนผันให้แรงงานกัมพูชา ลาว และเมียนมาที่มีสถานะไม่ถูกต้องตามกฎหมาย อยู่ในราชอาณาจักรชั่วคราวและทำงานได้ 1 ปี
- แนวทาง MOU U-TURN ยกเว้นระยะเวลาพัก 30 วัน ให้แรงงานลาวและเมียนมาที่ครบวาระการจ้างงาน 4 ปีในช่วงวันที่ 1 มกราคม 2569 – 31 ธันวาคม 2570 ทำงานต่อได้
- นำเข้าแรงงานศรีลังกาตามระบบ MOU โดยใช้การตรวจลงตราประเภทคนอยู่ชั่วคราว รหัส L-A ครั้งละ 2 ปี ต่อได้อีก 2 ปี คาดว่าเริ่มได้ต้นปี 2570
- ปรับปรุงแนวทางการอนุญาตให้ผู้หนีภัยการสู้รบจากเมียนมาออกมาทำงาน
มาตรการเหล่านี้ต้องได้รับมติคณะรัฐมนตรีและมีประกาศของกระทรวงที่เกี่ยวข้องก่อน จึงจะเปิดให้ยื่นคำขอได้
เช็กลิสต์สำหรับวิทยากร นักแสดง นักกีฬา และผู้จัดงาน
- คุณเพียง เข้าร่วม (ประชุม สัมมนา งานแสดงสินค้า ฟังบรรยาย) ใช่หรือไม่ บันทึกของ สสปน. ปี 2557 ถือว่ากรณีนี้ไม่เป็นการทำงาน — โปรดยืนยันกับกรมการจัดหางาน
- คุณจะ บรรยาย ฝึกอบรม แสดง หรือแข่งขัน หรือทำงานให้ผู้จัดงานใช่หรือไม่ ควรสอบถามกรมการจัดหางานตั้งแต่ตอนนี้ว่าต้องขอใบอนุญาตทำงานหรือแจ้งการทำงานกรณีเร่งด่วนหรือไม่ อย่ารอกฎใหม่ และอย่าใช้คำอธิบายเรื่องแบบ ตท.10 ปี 2557 เป็นหลักเกณฑ์ปัจจุบัน
- วีซ่าหรือสิทธิยกเว้นการตรวจลงตราของคุณตรงกับวัตถุประสงค์การเดินทางหรือไม่ โปรดยืนยันกับสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทย
- ผู้จัดงาน: บันทึกบทบาท วันที่ และค่าตอบแทนของผู้เข้าร่วมชาวต่างชาติแต่ละคน
- ติดตามการประกาศในราชกิจจานุเบกษาก่อนจะอาศัยข้อยกเว้นใหม่
- สอบถาม: สายด่วนกรมการจัดหางาน 1694
แหล่งข้อมูล
- พรรคเพื่อไทย, 6 พฤศจิกายน 2569, นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ เผยผลประชุม คบต.: https://www.ptp.or.th/archives/57555
- ข่าวสด, 9 พฤศจิกายน 2569, รัฐมนตรีและกรมการจัดหางานเตรียมเสนอผลการประชุมต่อคณะรัฐมนตรี: https://www.khaosod.co.th/around-thailand/news_10465944
- สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (สสปน.), 7 พฤศจิกายน 2557, สรุปการประชุมเรื่องการขอวีซ่าและใบอนุญาตทำงานของนักเดินทางกลุ่มไมซ์ อ้างพระราชบัญญัติการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2551: https://www.businesseventsthailand.com/th/newsmedia/tceb-hosts-a-meeting-on-visa-and-work-permit-requirement-for-mice-travelers/
- The Thaiger, 10 พฤศจิกายน 2569, "Thailand plans work permit extensions for 2.3 million migrant workers": https://thethaiger.com/news/national/thailand-ease-work-permit-rules-migrant-workers
- The Thaiger, 25 สิงหาคม 2569, "Can foreigners work in Thailand without a work permit?": https://thethaiger.com/news/business/work-thailand-without-work-permit-expat-guide
- Bangkok Post, 10 พฤศจิกายน 2569, "Migrant work permits set for extension": https://www.bangkokpost.com/thailand/general/3351789/migrant-work-permits-set-for-extension
ภาพ: "202307 Queen Sirikit National Convention Center 02" โดย Jonashtand จาก Wikimedia Commons สัญญาอนุญาต CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ข้อเสนอที่กล่าวถึงยังไม่มีผลเป็นกฎหมาย และเงื่อนไขสุดท้ายอาจแตกต่างออกไป ก่อนทำงาน บรรยาย หรือแสดงในประเทศไทย โปรดยืนยันสถานะของคุณกับกรมการจัดหางาน และตรวจสอบเรื่องวีซ่ากับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหรือสถานเอกอัครราชทูตหรือสถานกงสุลใหญ่ไทยในประเทศของคุณ
